8 oktober (Deh Rawood)
Een militair: "Ze gebruiken de weed vooral om touw van te maken hoor meneer."
7 oktober (Tarin Kowt - Deh Rawood)
Voor we mee mogen op een zogenoemde voetpatrouille, krijgen we een verplichte wapenles.
4 oktober (Tarin Kowt)
De Taliban in de directe omgeving lijken talrijker, sterker en brutaler te worden.
3 oktober (Tarin Kowt)
Bij de Nederlanders is de toiletgang vaak een geliefd gespreksonderwerp.
1 oktober (Kandahar)
Kapitein Piet vertelt over de wreedheden van de Taliban.
1 oktober (Kabul - Kandahar)
In het Holland House draaien ze snoeiharde gabbermuziek.
29 september (Eindhoven - Adana)
Een anonieme militair: "Ze wisten vanaf dag één dat het vechten zou worden."
De boys and their toys
7 oktober 2006
Tarin Kowt - Deh Rawood
Weet u wat de pest is. Wapentuig ziet er, mits goed onderhouden, prachtig uit. Een helikopter bij zacht laag licht, met ruige lichtbruine bergen op de achtergrond. Een Hercules vrachttoestel dat in een wolk van stof in de woestijn aan de grond wordt gezet. Een alerte boordschutter die, langs de loop van zijn wapen, het landschap beneden zich aftuurt.
Dat de 'boys' van hun 'toys' houden ligt voor de hand. Een militair koestert zijn wapen of voertuig. Hij poetst, onderhoudt, en oefent. Logisch want als zijn of haar spullen in goede conditie zijn, is dat de beste garantie tegen verlies en verlies kan de dood betekenen dus dan wil je wel voor je spullen zorgen.
De vlucht per Cougar helikopter van Tarin Kowt naar Deh Rawood is indrukwekkend. Cameraman Ton Vanderplas draait vrijwel onafgebroken. Vanuit de lucht zie je pas goed hoe onherbergzaam Afghanistan is. In 'Soldiers of God' beschrijft journalist Robert D. Kaplan indringend hoe de mujahidien strijders de Russen uit hun land verjoegen. Ze deden er een jaar of tien over maar uiteindelijk lukte het. Ze vochten veelal vanuit de bergen die nu naast en onder ons voorbij flitsen. Bergen waar zich nu de gevreesde Taliban bevindt. Na de Amerikaanse offensieven werd aanvankelijk gesteld dat er nog maar zo'n driehonderd Taliban in Uruzgan zouden zijn. De rest was gedood, gevangen genomen of de grens met Pakistan over gevlucht. Maar inmiddels is wel duidelijk dat de Taliban verre van verslagen is.
Dorpen op niet meer dan een paar kilometer van de ISAF bases worden geterroriseerd en geïntimideerd waardoor in veel gemeenschappen de angst regeert. Patrouilles worden regelmatig bestookt. De basis bij Martello, halverwege de verbindingsweg tussen Kandahar en Tarin Kowt, kreeg begin september met een flinke aanval te maken. Goed gecoördineerd want volkomen onverwacht. Bovendien was er sprake van een volledige omsingeling. Tijdens de eerste paar minuten, konden de Nederlandse ISAF soldaten niets anders dan dekking zoeken en dat was, omdat het vijandelijke vuur letterlijk van alle kanten kwam al moeilijk genoeg. Minutendurende machteloosheid. Bepaald onprettig als de kogels en scherven om je oren vliegen en daarom een van de oorzaken van onzekerheid en psychische klachten weet ik sinds ik met collega Jacco Versluis een documentaire over Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS) maakte.
We ontkomen er niet aan. Voor we vanuit Deh Rawood mee mogen op een zogenoemde voetpatrouille, krijgen we, in de schaduw van een container een verplichte wapenles. De soldaat die ons instrueert, houdt van zijn wapen, de Diemaco, een geweer van Canadese makelij, ziet er goed onderhouden uit. En dat zegt wat in deze regio waar stof zich tot in de kleinste gaatjes nestelt.
Geluidsman Mike Dam hoeft ie niet veel uit te leggen. Routineus legt de oud-marinier de kolf tegen zijn schouder. De soldaat knikt tevreden. Zijn uitleg is daarna uitsluitend op Ton Vanderplas en mij gericht. "U krijgt geen wapen mee tijdens de patrouille. Het gaat er om dat u zich kunt verdedigen op het moment dat het niet anders kan. Dat betekent dat wanneer de militair naast u, de man die u beschermt, zou worden uitgeschakeld, u dit wapen moet kunnen bedienen."
Met het gevaarte onwennig in m'n handen weet ik ineens zeker dat ik inderdaad zou schieten. Niet omdat ik me stoer voel maar uit pure angst. Als het puntje bij paaltje komt is dit stuk ijzer gevuld met patronen misschien wel m'n laatste redmiddel. Nooit eerder hield ik een dergelijk wapen vast. Nooit eerder begreep ik beter dat je er als militair in oorlogsgebied van moet houden om het in topconditie en dus gevechtsklaar te houden. Over een uur vertrekken we. Ik hoop vurig dat het een vreedzame wandeling wordt. Al is het maar omdat ik in de schiettent op de kermis nog nooit iets heb weten te raken dat een prijs opleverde.
