cameraman Ton Vanderplas in wachttoren
Wederopbouw
30 september 2007
’s Morgens half zeven. We filmen vanuit de Noordwestelijke wachttoren. De quala’s, de met lemen muren omgeven huizen, zijn de buitenring van de basis tot op zo’n driehonderd meter genaderd.
Vorig jaar konden we de stad niet in, te onveilig. We wilden met legerarts Ger Kremer het lokale ziekenhuis gaan bekijken, maar dat bleek onmogelijk. De veiligheidsmaatregelen die dan getroffen zouden moeten worden waren veel te omvangrijk. Ons bezoek zou mogelijk de aandacht trekken van ‘suicide bombers’. Nu wordt ons op het hart gedrukt dat we het ziekenhuis, dat inmiddels is gerenoveerd, kunnen gaan bekijken.
Wanneer we ons omdraaien –niet filmen, want dat is verboden- zien we hoe Kamp Holland in een jaar tijd veranderd is. Alle tenten die als slaapplaats dienden zijn vervangen door stalen containers. Er is een nieuwe, veel grotere eetzaal neergezet waar drie keer per dag vers eten te krijgen is. Bijna overal zijn gemalen stenen gestort op de stoffige woestijngrond en er is een hangar verrezen voor de Apache gevechtshelikopters.
Het gaat prima met de wederopbouw..., vooral binnen de zogenoemde Hesco wallen van Kamp Holland. Buiten is het een ander verhaal. Natuurlijk zijn er de succesverhalen over het vernieuwde dak van de lokale moskee, nieuwe scholen en waterputten, de opleiding van militairen voor het Afghaanse Nationale Leger. En natuurlijk de Nederlandse ondernemer die, gesteund door PvdA-minister Koenders de Afghanen in Uruzgan leert en stimuleert om saffraan te verbouwen.
De minister wil dat de boeren zo op termijn hun papaverteelt staken. Kuypers, zakenman pur sang, heeft een heel andere motivatie. Trots vertelt hij dat hij in het hele project geen euro investeert, de minister betaalt letterlijk alles. En hij regelt het zo dat hij straks de oogst van minimaal 25 hectare opkoopt. Uiteraard tegen een scherpe marktprijs. Een klassieke win-win situatie.
En toch loopt de inktvlekstrategie, gericht op het uitbreiden van de ISAF-invloedsfeer en daarmee die van de regering Karzai, deuken op. Een kilometer of twaalf ten noorden van de basis ligt het dorpje Surgh Mugab. Vorig jaar waren we er met een patrouille. (kijk de uitzending). Leden van het Provinciaal Reconstructie Team wilden er een leegstaand, vervallen schoolgebouwtje opmeten, omdat het opgeknapt en weer in gebruik zou moeten worden. De bevolking van het gehucht verschool zich achter de muren van quala’s. Er was letterlijk geen mens te zien. Dat duidde op aanwezigheid van taliban strijders in de directe omgeving. De pelotonscommandant wilde dan ook zo snel mogelijk weer weg. Het gebouwtje werd in ijltempo bekeken en opgemeten.
We zijn een jaar verder. Op onze vraag of het schooltje in gebruik genomen is, moeten de woordvoerders op de basis, het antwoord schuldig blijven. Bovendien wordt de omgeving rond Surgh Mugab als onveilig gekenmerkt. Er is al in geen maanden een patrouille geweest. De inktvlek is in een jaar tijd niet groter geworden.
De situatie rond Deh Rawod is nog ernstiger. Daar is de inktvlek met ruwweg de helft geslonken als gevolg van de oprukkende taliban.
voertuig bij Hesco-wal